Lubelski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia

Lubelski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przedstawia interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 t. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. Nr 139, poz. 1138, z późn. zm., dalej - rozporządzenie koszykowe):

„W odniesieniu do (...) kwestii leczenia farmakologicznego prowadzonego w warunkach hospicjum domowego, informuję, iż zgodnie z § 6 rozporządzenia koszykowego, świadczenia gwarantowane realizowane w warunkach hospicjum domowego, obejmują świadczenia, o których mowa w § 5 pkt 1-7 tj.:

1. świadczenie opieki zdrowotnej udzielane przez lekarzy;
2. świadczenie opieki zdrowotnej udzielane przez pielęgniarki;
3. leczenie farmakologiczne;
4. leczenie bólu zgodnie  z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (drabina
   analgetyczna);
5. leczenie innych objawów somatycznych;
6. opiekę psychologiczną nad świadczeniobiorcą i jego rodziną;
7. rehabilitację.

W warunkach domowych leczenie farmakologiczne odbywa się poprzez ordynowanie przez lekarza hospicjum domowego leków przepisanych na recepcie, które wykupuje świadczeniobiorca, jego opiekun lub rodzina w odróżnieniu do hospicjum stacjonarnego/oddziału medycyny paliatywnej, w których leki zabezpiecza to hospicjum lub oddział. Taka interpretacja wskazanej powyżej normy § 5 pkt 3 rozporządzenia jest jedyną, uprawnioną w kontekście normy wynikającej z art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), zgodnie z którą świadczeniobiorcy przyjętemu do szpitala lub innego przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz przy wykonywaniu zabiegów leczniczych i pielęgnacyjnych, diagnostycznych i rehabilitacyjnych przez podmioty uprawnione do udzielania świadczeń, a także przy udzielaniu przez te podmioty pomocy w stanach nagłych - zapewnia się bezpłatnie leki i wyroby medyczne, jeżeli są one konieczne do wykonania świadczenia.

Tak wiec leczenie farmakologiczne w warunkach domowych nigdy nie obejmowało zapewnienia/sfinansowania przez świadczeniodawcę leków, ale wyłącznie ich ordynację.

Z tego względu, iż zapis § 5 pkt 3 rozporządzenia koszykowego budził wątpliwości interpretacyjne, nowelizacją z dnia 24 stycznia 2011 r. zmieniającą rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. Nr 27, poz. 139), wprowadzono odpowiednie zmiany treści tego aktu prawnego. Objęły one doprecyzowanie brzmienia § 8 ust. 1 pkt 2 poprzez ograniczenie nieodpłatnego zapewnienia świadczeniobiorcom leków i wyrobów medycznych oraz środków pomocniczych tylko do świadczeń udzielanych w warunkach stacjonarnych. Zgodnie z powyższą zmianą w zakresie koniecznym do wykonania świadczeń gwarantowanych świadczeniodawca zapewnia świadczeniobiorcy nieodpłatnie w warunkach stacjonarnych - leki i wyroby medyczne oraz środki pomocnicze.

Ponadto warto nadmienić, iż przed wejściem w życie rozporządzenia koszykowego, obowiązujący wówczas przepis § 17 ust. 2 pkt 4 Zarządzenia nr 96/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 października 2008 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze oraz opieka paliatywna i hospicyjna, uszczegóławiał, iż leczenie farmakologiczne dotyczy hospicjum stacjonarnego i oddziału medycyny paliatywnej. Przepis ten wyraźnie wyłączał leczenie farmakologiczne z pakietu świadczeń realizowanych w warunkach domowych”.

Jednocześnie informuję, iż rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 stycznia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, wprowadziło zmiany w załączniku nr 2 części I pkt 3 ppkt 2 rozporządzenia koszykowego. Dotychczasowy „całodobowy dostęp przez 7 dni w tygodniu do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez pielęgniarkę" został zmieniony na „całodobowe świadczenia opieki zdrowotnej udzielane przez pielęgniarkę przez 7 dni w tygodniu". Powyższa zmiana wynika z faktu, iż udzielanie świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych przez pielęgniarkę wymaga całodobowej, całotygodniowej obecności pielęgniarki w hospicjum stacjonarnym lub oddziale medycyny paliatywnej. Pojecie „dostępność" nie jest pojęciem tożsamym z „udzielaniem świadczeń", gdyż jego zakres jest węższy i nie obliguje personelu medycznego do przebywania w miejscu realizacji świadczenia gwarantowanego.

Jak wyraźnie wynika z § 3 ww. rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, przepisy rozporządzenia, o których mowa w § 1, w brzmieniu nadanym ww. rozporządzeniem, stosuje się do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych na rok 2012 i lata następne, z wyjątkiem § 1 pkt 3 lit. b tiret drugie w zakresie ppkt 2, który stosuje się od dnia 1 kwietnia 2011 r.

Zatem w latach 2010 - 2011, świadczeniodawcę obowiązywało zapewnienie całodobowego dostępu przez 7 dni w tygodniu do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych przez pielęgniarkę.